Piątek, 19 stycznia 2018 r. Imieniny obchodzą: Marta, Henryk, Mariusz

Położenie

BytówGmina Bytów leży w zachodniej części województwa pomorskiego, na terenie powiatu bytowskiego. Siedzibą władz powiatowych jest miasto Bytów.

Gmina Bytów zajmuje powierzchnię 198 km2 (w tym miasto 9 km2), jest gminą miejsko-wiejską, w skład której wchodzi miasto Bytów i 15 sołectw: Dąbie, Gostkowo, Grzmiąca, Mądrzechowo, Mokrzyn, Niezabyszewo, Płotowo, Pomysk Mały, Pomysk Wielki, Rekowo, Rzepnica, Sierżno, Świątkowo, Udorpie i Ząbinowice.

W podziale fizycznogeograficznym gmina Bytów leży we wschodniej części Pojezierza Bytowskiego, pomiędzy dwiema rozległymi równinami - dennomorenową Równiną Polanowską od północy i sandrową Równiną Charzykowską od południa. Ukształtowanie powierzchni jest rezultatem ostatniego zlodowacenia (bałtyckiego), które ustąpiło z Pomorza około 12-13 tys. lat temu. Teren gminy jest usiany pagórkami moreny czołowej, bezodpływowymi zagłębieniami, przecięty doliną rzeki Bytowy (długość rzeki 22,6 km), a od południowego zachodu wyniesiony w postaci Góry Siemierzyckiej (256,4 m n.p.m.). Jest to najwyżej wyniesiona nad poziom morza część Pojezierza Zachodniopomorskiego. Moreny czołowe na terenie gminy Bytów tworzą wał przebiegający z północnego wschodu na południowy zachód, który wyznacza granicę wododziału. Wody powierzchniowe z północnej części gminy spływają w kierunku morza, natomiast z południowej - do dorzecza Wisły.

Gostkowo

GostkowoGostkowo leży przy trasie do Lęborka, w odległości 7 km od Bytowa. Ta nazwa miejscowa została utworzona od skrótu przezwiskowego Gostek.
      
Dzięki odkryciom archeologicznym dowiadujemy się, że okolice Gostkowa zamieszkane były już około 2700 lat temu. Klasycystyczny dwór w Gostkowie z początku XIX wieku Odkryto tu 5 cmentarzysk kultury wschodnio- pomorskiej oraz cmentarzysko okresu późnolateńskiego i wczesnośredniowiecznego. Znaleziono tu kilkaset bogato wyposażonych grobów ciałopalnych (skrzynkowych) i szkieletowych. Pierwsza wzmianka historyczna pochodzi z 1412 roku, kiedy to Gostkowo jako wieś rycerska została lokowana przez Krzyżaków na prawie niemieckim. W 1423 roku burmistrzem Bytowa był niejaki Bartek z Gostkowa. W 1438 roku założone zostały Wielkie i Małe Gostkowo. W 1607 roku książę Franz I oddał je w lenno rodzinom Vitzow (Zitzewitz), Puttkamer i Lubuhn. W 1658 roku mieszkały tu rodziny Pirchów, Puttkamerów, Vitzowów, Schuricków i Zirsonów, a także Jarcke i Palbitzke. Z rodziny Jarcke wywodzi się feldmarszałek Hans David Ludwig hrabia York von Wartenburg (1759 - 1830).
      
W XVIII wieku znajdowały się tu kuźnia, książęca gospoda i młyn wodny. Po wojnie w Gostkowie działało PGR.

Niezabyszewo

NiezabyszewoNiezabyszewo - wieś w gminie Bytów nad jeziorem Niezabyszewo. (Damesdorff (1387), Niezabiszewo (1573), Damesdorff alias Niezaprzew (1638), Niezabisewo (1686), od XVIII wieku Niezabyszewo, nazwa została utworzona od nazwy osobowej Niezabysz; niem. Damsdorf).
      
Owalinica z zachowanym do dziś układem przestrzennym. Wieś kaszubska o dużych tradycjach patriotycznych. Znaleziska skarbów (monet rzymskich) świadczą o bardzo starej metryce wsi. W 1393 roku wymieniana jest parafia p.w. św. Mikołaja. Kościół p.w. św. Mikołaja w Niezabyszewie Niezabyszewo lokowane zostało na prawie chełmińskim w 1398 roku. Wizytowana była w 1409 roku przez Ulricha von Jungingen, który zostawił dwie marki na kielich dla tutejszego kościoła. Z 1438 roku pochodzi wzmianka o młynie, a w 1640 roku wymieniana jest urzędowa cegielnia. Już w średniowieczu Niezabyszewo słynęło z produkcji cegieł i ceramiki użytkowej. Na przełomie XVI i XVII wieku wieś stanowiła własność domeny książęcej. Znajdowała się tu wtedy cegielnia i tartak. W XVIII wieku została zasiedlona przez kolonistów z Niemiec, ale nie zatraciła kaszubskiego i katolickiego charakteru. W XIX wieku wieś w znacznym stopniu zniszczył pożar. Usytuowanie wsi i układ uległ zmianom, ale zachował się zarys dawnego układu przestrzennego. W czasach kolonizacji fryderycjańskiej Niezabyszewo było dużym ośrodkiem tkactwa, sukiennictwa i hodowli owiec. W połowie XIX wieku z zasiłków rządowych wybudowano tu zbór luterański. W 20-leciu międzywojennym Niezabyszewo było znanym ośrodkiem garncarstwa; oprócz ceramiki użytkowej wypalano tu również kafle i elementy drenarskie. Obecnie tutejsza cegielnia produkuje materiały budowlane w oparciu o miejscowe zasoby surowcowe.

Płotowo

PłotowoPłotowo - wieś w gminie Bytów, jedna z ostoi Kaszubszczyzny. Płotowo - Muzeum Szkoły Polskiej Nazwa pierwotna Plattencheim - na część generała pruskiego Fryderyka von Platten. Płotowo zostało założone w II połowie XVIII wieku na mocy rozporządzenia Fryderyka Wielkiego z 1752 roku. Osadźcami byli obcy koloniści. W okresie międzywojennym, dzięki rodzinie Styp-Rekowskich, było enklawą polskości. Działała tu polska szkoła, a w roku 1935 odbyły się pierwsze polskie uroczystości dożynkowe dla całego powiatu bytowskiego. Senior rodu, Jan Styp-Rekowski nazywany był przez Niemców "Polskim Królem". Po wybuchu wojny Styp-Rekowscy zapłacili najwyższą cenę za swoje przywiązanie do polskości. W obozach koncentracyjnych zginęło 2 synów Jana, a on sam po przejściu przez gehennę Dachau zmarł w roku 1942.

Pomysk Wielki

Pomysk WielkiPomysk Wielki - wieś położona na północny wschód, 7 km od Bytowa, gniazdo szlacheckiego rodu von Pomeiske. Wieś położona przy trasie do Kartuz, wśród morenowych wzniesień i jezior: Jeleń, Stary Staw i Głęboczko. Kościół w Pomysku Wielkim Pomeisk, Pomisk (1178), "villa Pomisko" (1310), Pomysko (1330), Pomosco, Pomischow (1342), Duże Pomysko (1638), Wielki Pomysk (1651); niem. Gross Pomeiske; jest nazwą topograficzną związaną z nazwą rośliny "pomyk" (z rodziny liliowatych). Natomiast przez niektórych językoznawców nazwa wsi wywodzona jest z języka pruskiego (nie niemieckiego). Wieś istniała już w XIII wieku, powstała na założeniu placowo-ulicowym. W 1310 roku ziemie te zostały nadane przez margrabiego brandenburskiego Waldemara klasztorowi cystersów w Oliwie na odpuszczenie grzechów i jako wynagrodzenie za wyrządzone im szkody. Jednak już w 1381 roku Krzyżacy wykupili część posiadłości opactwa oliwskiego. Ród Pomeiske, który przybył tu z Pomezanii, otrzymał tą wieś z nadania w XIV-tym wieku. Przywileje lokacyjne na prawie chełmińskim wieś otrzymała w roku 1370 i 1379. W XVII wieku rozbudowano gospodarstwo folwarczne i powstała owczarnia, do której włączono gospodarstwo sołtysie. Ciekawostką jest, że tutejsi chłopi w XVII-tym wieku odprowadzali specjalny podatek na "walkę z czarownicami", wykorzystywany w Bytowie do opłacania kata.

Rekowo

RekowoRekowo - wieś letniskowa położona w odległości 11 km na południe od Bytowa pośród wzgórz morenowych i czterech malowniczych jezior, w pobliżu Góra Siemierzycka.
      
Nazwa wywodzi się z pewnością od raków (kasz. "reki") licznie występujących w okolicznych jeziorach; być może również jest to nazwa dzierżawcza od nazwy osobowej Rak; Rekow (1437), Rakowo (1598), Recow (1618), Rekowo (1686).

Kościół w Rekowie     
Pierwsza pisemna wzmianka pojawia się w 1437 roku w dokumentach Zakonu Krzyżackiego. W tym czasie stanowiła własność rycerstwa kaszubsko-pomorskiego. Rekowo jako wieś rycerska otrzymało prawo niemieckie i zgodnie z nim było zobowiązane do wystawiania jednego rycerza zbrojnego na każde wezwanie w granicach kraju. Wśród innych świadczeń z 1438 roku na rzecz Zakonu, posiadacze wsi zobowiązani byli do płacenia 1,5 grzywny monety pruskiej oraz dostarczania 8 kur rocznie. Rekowo posiadało w tym czasie 30 łanów, czyli w przybliżeniu 500 ha ziemi uprawnej.
      
Wieś była gniazdem rodowym kaszubsko-pomorskiej rodziny Rekowskich. Rodzina ta nosiła przydomki szlacheckie, takie jak: Obrach, Darzek lub Darzen, Gącz, Styp, Wantoch, Wrycz lub Wrycza. Pomnik w Rekowie 15 maja 1615 roku książę pomorski Franciszek I nadał rodzinom Styp, Wrycza, Wantoch i Mrożek 30 łanów ziemi i przywilej wolnego rybołówstwa w zamian za świadczenia przy budowach, pełnienie służby w wyprawach, płacenie danin. W 1873 roku powstała tu szkoła katolicka. W drugiej połowie XIX wieku w Rekowie wybudowano kaplicę dla miejscowych ewangelików (obecnie służącą katolikom) oraz budynek szkolny. W 1888 roku postawiono nowy budynek szkoły elementarnej. Ze względu na dużą liczbę dzieci, w latach 1907 - 1908 wybudowano, przy szosie Bytów - Chojnice, drugi budynek szkolny, który stanął w miejscu najstarszego z 1873 roku.
      
W centrum wsi znajduje się obelisk z napisem "Nie rzucim ziemi skąd nasz ród ...", któy ustawiono po II wojnie swiatowej dla upamiętnienia walk o polskość tych ziem.
      
W XIX-wiecznej kaplicy znajduje się drewniana figurka św. Antoniego z Padwy.

Sierzno

SierznoSierzno - wieś w gminie Bytów z doskonale zachowanym planem małej owalnicy, pięknie położona w okolicy dawnej puszczy sierżneńskiej. Sierzno Po raz pierwszy wzmiankowana w dokumentach jako "villa Syreno" (1303), Scirysn (1387), Seryn (1438), Serin (1560), Sierzno (1686), niem. Zerrin; jest to nazwa topograficzna od nazwy rośliny "sir" proso bagienne. Wieś założona na mocy przywileju lokacyjnego potwierdzonego w dokumencie z 1303 roku. Osadźcami byli mieszczanie gdańscy Janusz i Markwart, którzy za karczunek zostali zwolnieni ze świadczeń na kilka lat. W XIV wieku wieś znajdowała się w posiadaniu biskupa kujawskiego. W 1809 roku domenę zakupił Karol Hoffman. Z Sierżna pochodzi Paul Grawitz, patolog, badacz grzybów trujących, którego imieniem nazwano dwie jednostki chorobowe.

***

Opracowano na podstawie: J. Ellwart, Powiat bytowski. Przewodnik krajoznawczy, Wyd. Region, Gdynia 2002; A. Świetlicka, E. Wisławska, Słownik historyczny miast i wsi województwa słupskiego. Przewodnik bibliograficzny, Stow. Bibliotekarzy Polskich Okręg Słupski, Słupsk, 1998.



Wyszukaj w serwisie
Rodzina 500+
Kalendarz imprez

Styczeń 2018
PnWtSrCzwPtSoNd
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
293031

Czyste Powietrze Pomorza 2016

Oferty inwestycyjne

Powiat Bytowski
Partnerstwo Dorzecze Słupi
Odkryj Pomorze
Biblioteka Miejska
pomorskie
WKU
Urząd Skarbowy Bytów
Informacja Turystyczna
Kompleks Basenowo-Rekreacyjny w Bytowie
Krwiodawstwo
pomoc prawna
Facebook bytowski
Gry kaszubskie

Serwis stosuje się pliki cookies, które są zapisywane na dysku urządzenia końcowego użytkownika w celu ułatwienia nawigacji oraz dostosowania Serwisu do preferencji użytkownika. Szczegółowe informacje o plikach cookies znajdziesz w Polityce Prywatności. Zablokowanie zapisywania plików cookies na urządzeniu końcowym lub ich usunięcie możliwe jest w po właściwym skonfigurowaniu ustawień przeglądarki internetowej. Więcej o blokowaniu i usuwaniu plików cookies znajdziesz w Polityce Prywatności. Zablokowanie możliwości zapisywania plików cookies może spowodować utrudnienia lub brak działania niektórych funkcji Serwisu. Niedokonanie zmian ustawień przeglądarki internetowej na ustawienia blokujące zapisywanie plików cookies jest jednoznaczne z wyrażeniem zgody na ich zapisywanie.